Kurumsal veri merkezlerinde Fibre Channel SAN mimaris yüksek performanslı ve güvenilir depolama erişimi sağlamak için kritik bir rol oynar. Bu mimarinin en önemli bileşenlerinden biri de Cisco MDS SAN Switch ailesidir. Cisco MDS switch’ler VSAN, zoning, device-alias ve Smart Zoning gibi gelişmiş özellikleri sayesinde büyük ve karmaşık SAN ortamlarının güvenli şekilde yönetilmesini mümkün kılar.
Bu makalemede bir Cisco MDS SAN Switch üzerinde device-alias tanımlama, zone oluşturma, zoneset yapılandırma ve aktif etme adımlarını uçtan uca ele alacağız.
Ayrıca yapılan her işlemin arkasındaki mantığı açıklayarak, konfigürasyonun neden bu şekilde yapılması gerektiğini de detaylandıracağız.
Konfigürasyon Moduna Geçiş
mds-sana# configure terminal
Bu komut ile cihazın global konfigürasyon moduna geçilir. Cisco MDS switch’lerde tüm kalıcı yapılandırmalar bu mod altında yapılır.
Device-Alias Database Oluşturulması
mds-sana(config)# device-alias database
Device-alias, SAN ortamlarında WWPN (World Wide Port Name) adreslerini ezberlemek yerine, okunabilir ve anlamlı isimlerle yönetebilmemizi sağlar. Bu yöntem:
- Hata riskini azaltır
- Zone konfigürasyonlarını daha anlaşılır hale getirir
- Operasyonel sürekliliği artırır
Storage ve Server Portlarının Alias Tanımları
mds-sana(config-device-alias-db)# device-alias name storageport1 pwwn xx:xx:xx:xx:xx:xx:xx:xx
mds-sana(config-device-alias-db)# device-alias name storageport2 pwwn xx:xx:xx:xx:xx:xx:xx:xx
mds-sana(config-device-alias-db)# device-alias name serverport1 pwwn xx:xx:xx:xx:xx:xx:xx:xx
mds-sana(config-device-alias-db)# device-alias name serverport2 pwwn xx:xx:xx:xx:xx:xx:xx:xx
Bu aşamada:
- Storage kontrolcülerine ait FC portları storageport olarak
- Sunuculara ait HBA portları ise serverport olarak tanımlanır
Bu ayrım, zoning sırasında initiator–target ilişkisini net biçimde kurmamızı sağlar.
Device-Alias Database Commit
mds-sana(config-device-alias-db)# device-alias commit
Device-alias tanımları, commit edilmediği sürece aktif olmaz. Bu nedenle bu adım kritiktir. Commit işlemi, yapılan alias tanımlarını global olarak geçerli kılar.
Zone Oluşturulması
mds-sana(config)# zone name testzone vsan 10
Bu komut ile:
- testzone isimli bir zone oluşturulur
- Zone’un hangi VSAN üzerinde çalışacağı belirtilir
VSAN kullanımı, SAN altyapısında mantıksal izolasyon sağlayarak farklı ortamların (Prod, Test, DR vb.) birbirinden ayrılmasına olanak tanır.
Zone Üyelerinin Tanımlanması
mds-sana(config-zone)# member device-alias serverport1 initiator
mds-sana(config-zone)# member device-alias serverport2 initiator
mds-sana(config-zone)# member device-alias storageport1 target
mds-sana(config-zone)# member device-alias storageport2 target
Bu adımda:
- Sunucu portları initiator
- Storage portları ise target olarak işaretlenir
Bu yapı sayesinde, SAN trafiği kontrollü ve güvenli bir şekilde yönlendirilir.
Zoneset Oluşturulması
Bir zoneset, bir veya birden fazla zone’un bir araya getirilmesiyle oluşan ve SAN switch üzerinde aktif edilen tek yapıdır. Başka bir ifadeyle:
Zone = Kural
Zoneset = Bu kuralların devreye alındığı yapı
Cisco MDS mimarisinde her VSAN için aynı anda yalnızca bir zoneset aktif olabilir.
mds-sana(config-zone)# zoneset name ZSVSAN10 vsan 10
Zoneset, bir veya birden fazla zone’un bir araya getirilmiş halidir. Cisco MDS mimarisinde:
- Zone’lar tek başına aktif olamaz
- Mutlaka bir zoneset içinde yer almalı ve aktif edilmelidir Aşağıdaki senaryoyu düşünelim:
- 2 Sunucu (Initiator)
- 1 Storage (Target)
- 2 Ayrı Zone
Zone-1: Server1 → Storage1
Zone-2: Server2 → Storage1
Bu zone’lar tek başına çalışmaz. Şu şekilde bir zoneset gerekir:
Zoneset: ZSVSAN10
├─ Zone-1
└─ Zone-2
Aktif edildiğinde:
- Sadece bu zoneset içindeki zone’lar geçerli olur
- Diğer tüm zone tanımları pasif kalır
Cisco MDS mimarisinde bu kuralın sebebi çakışan zone kurallarını önlemek, SAN erişimlerini deterministik hale getirmek, Güvenlik ve performans sorunlarını engellemektir. Bu nedenle yeni bir zoneset aktif edilirse eski aktif zoneset otomatik olarak devre dışı kalır.
Zone’un Zoneset’e Eklenmesi
mds-sana(config-zoneset)# member testzone
Oluşturduğumuz zone, ilgili zoneset içine dahil edilir.
Zoneset Commit
mds-sana(config-zoneset)# zone commit vsan 10
Bu komut ile yapılan zoning değişiklikleri VSAN 10 için onaylanır.
Pending Kontrolleri
mds-sana(config)# show zone pending
Bu komut, henüz commit edilmemiş veya beklemede olan zoning işlemlerini kontrol eder.
Beklenen çıktı:
No pending info found
Bu sonucu alana kadar kontrol edilmesi önerilir.
Zoneset’in Aktif Edilmesi
mds-sana(config)# zoneset activate name ZSVSAN10 vsan 10
Bu adım ile zoneset aktif hale gelir ve SAN trafiği tanımlanan zone kurallarına göre çalışmaya başlar.
Ardından tekrar commit edilir:
mds-sana(config)# zone commit vsan 10
Aktif Yapıların Kontrolü
mds-sana(config)# show zone active
mds-sana(config)# show zoneset active
Bu komutlar sayesinde:
- Hangi zone’ların aktif olduğu
- Hangi zoneset’in çalıştığı
net bir şekilde görüntülenebilir.
Genel Zoning Yapısının Görüntülenmesi
mds-sana# show zoneset
Bu komut, switch üzerinde tanımlı olan tüm zoneset ve zone yapılarını listeler.
Konfigürasyonun Kalıcı Hale Getirilmesi
mds-sana(config)# copy running-config startup-config
Bu adım hayati öneme sahiptir.
Eğer bu komut çalıştırılmazsa yapılan tüm konfigürasyonlar RAM’de kalır, cihaz yeniden başlatıldığında tamamen kaybolur. Bu nedenle tüm işlemler tamamlandıktan sonra mutlaka uygulanmalıdır.
Bu adımların tamamlanmasıyla birlikte Cisco MDS SAN Switch üzerinde temel zoning ve zoneset konfigürasyonu başarıyla tamamlanmış olur. Diğer sunucu ve storage’lar için zone’lama işlemleri de yapıldıktan sonra SAN altyapısı güvenli ve performanslı bir şekilde kullanıma hazır hale gelir.